Wanneer meisjes durven ondernemen

Waarom hebben meisjes in 2026 nog steeds minder arbeidskansen?

1. Stereotiepe rollen vanaf jonge leeftijd

In heel wat samenlevingen, krijgen meisjes al heel vroeg de rol van ‘toekomstige echtgenote en mama’ toegeschreven. Meisjes en vrouwen nemen wereldwijd ook het merendeel van de huishoudelijke taken voor hun rekening. Dat zie je in de cijfers:

• Volgens een studie uit 2016, uitgevoerd door het Belgisch Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, spenderen mannen 56 minuten tot 1 uur en 20 minuten mínder tijd aan het huishouden, het bereiden van maaltijden en andere dagelijkse taken dan hun vrouwelijke huisgenoten.
• Wereldwijd nemen vrouwen, vooral migranten en vrouwen uit kwetsbare milieus of van etnische minderheden, meer dan driekwart van het onbetaalde huishoudelijke werk en de zorgtaken op zich.

Hierdoor hebben meisjes minder tijd om te studeren, een opleiding te volgen, werk te zoeken of een eigen project op te zetten.

Voor meisjes die erg jong trouwen of die moeder worden nog vóór hun schoolcarrière erop zit, wordt werken zelfs gewoon onmogelijk.

2. Ongelijke toegang tot onderwijs en vorming

Om vast en goedbetaald werk te vinden, heb je vaak een opleiding nodig. Veel meisjes krijgen echter niet de kans om een degelijke opleiding te volgen.

De redenen hiervoor zijn uiteenlopend. Zo zijn er weinig scholen waar de infrastructuur aangepast is aan de specifieke behoeften van meisjes (zoals toiletten die meisjes voldoende privacy bieden), is er sprake van discriminatie en gendergerelateerd geweld, … Daardoor stoppen sommige meisjes al heel vroeg met school. Andere gaan zelfs helemaal nooit naar school.

Zonder diploma of opleiding zijn de opties beperkt. Als jonge vrouwen dan al werk vinden, komen ze vaak terecht in informele, onzekere en slecht betaalde jobs. En soms zelfs in gevaarlijke omstandigheden.

Veel meisjes nemen hier geen genoegen mee en nemen zelf het initiatief om een eigen zaak op te starten.

Yorlenny, 17 jaar, Guatemala: “Vecht voor je dromen!”

Voor sommigen is alleen al naar school gaan een dagelijkse strijd. Dat was niet anders voor Yorlenny, 17 jaar, uit Guatemala, die elke dag een uur moest wandelen naar haar middelbare school. 

Op een dag besloot ze deel te nemen aan een programma voor flexibel onderwijs: Generation with Opportunities van Plan International. Daar deed ze academische kennis en ondernemersvaardigheden op. En dat vanop afstand, want ze studeerde van bij haar thuis.

Dat bracht haar op het idee om een eigen zaak te starten. Dat werd Tortipapas: een eetkraam waar ze tortilla’s, aardappelgerechten en gefrituurde kip bereidt en verkoopt aan betaalbare prijzen.

Dankzij haar inkomsten kan ze vandaag haar studies voortzetten én meer thuis zijn. Haar grootste klanten zijn leerlingen uit de buurdorpen die passeren op weg naar school.

Ranju, 21 jaar, Nepal: “Mijn zaak draait heel goed!”

Bij Ranju bemoeilijkten gendergerelateerde discriminatie en een gebrek aan financiële middelen haar onderwijskansen. Haar familie werkte in de landbouw, maar de middelen waren beperkt en het was moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Ze wilde haar familie graag helpen, maar in haar dorp worden meisjes niet aangemoedigd om verder te studeren: hun plaats is thuis.

Vastberaden besloot Ranju om een opleiding te volgen via het YEED-project (Youth Employment and Entrepreneurship Development). Dat project ondersteunt gemarginaliseerde jongeren in regio’s waar er veel werkloosheid heerst en de kansen dus beperkt zijn.

Ze leerde er eerst om zelfstandiger te worden in haar dagelijks leven en volgde daarna een opleiding in ondernemerschap: kansen herkennen, een eigen zaak leiden, digitale en marketingvaardigheden ontwikkelen en een businessplan opstellen … En misschien nog belangrijker: ze kreeg meer zelfvertrouwen.

Zo kwam ze op het idee om in te spelen op de noden van de dorpelingen die kilometers moesten afleggen om eten te gaan kopen. Met een winkeltje vlak bij huis zou ze dat probleem oplossen.

Met de nodige financiële steun en geld dat ze zelf bij elkaar haalde, slaagde ze erin een winkel te bouwen en haar eerste stock in te kopen.

Vandaag draait haar zaak heel goed. Haar klanten appreciëren de warme ontvangst, de vriendelijkheid en de rol die ze heeft binnen de gemeenschap.

“Dezelfde personen die vroeger kwaadspraken over mij, zeggen nu dat ze hopen dat hun dochters zoals mij worden.” Een mooi bewijs dat als meisjes kansen krijgen, een hele gemeenschap daar de vruchten van plukt.

Christine, 23 jaar, Togo: “Mijn leven nam een nieuwe wending”

 Ook kindhuwelijken en zwangerschappen op jonge leeftijd hebben vaak een negatieve impact op de toekomst van meisjes. Op 17-jarige leeftijd werd Christine mama. Van de ene op de andere dag moest ze het moederschap zien te combineren met haar studies. Hoe hard ze ook haar best deed, door financiële en familiale moeilijkheden moest ze haar studies uiteindelijk stopzetten. En dus haar dromen opbergen.  

Maar daar legde ze zich niet bij neer. Ze werd lid van een spaarvereniging in haar dorp via het YEWA II (Youth Empowerment in West Africa)-programma van Plan International. Ze volgde er opleidingen over ondernemerschap, over seksuele en reproductieve gezondheid en over mensenrechten. Ze ontwikkelde ook haar leiderschapsvaardigheden.

En ze nam het heft in eigen handen: dankzij een lening van het project, lukte het haar een eigen sojaboerderij te starten. Ze nam tien jongeren uit haar dorp aan en diversifieert haar inkomsten door graanproducten, sojakaas en lokaal bier te verkopen. 

“Dankzij het geld dat ik verdien, kom ik rond en kan ik mijn jongere broers en zussen helpen om hun studies te betalen”, vertelt ze. “Ik heb zelfs een fiets kunnen kopen voor mijn broer zodat hij naar de universiteit kan fietsen. ”

Als penningmeester van haar spaarvereniging beheert Christine de fondsen nu met zorg en verantwoordelijkheidszin. Een vertrouwenspositie die laat zien hoever ze het heeft geschopt. “Ik wil blijven groeien en andere meisjes inspireren zodat ook zij durven geloven in hun capaciteiten. ”

Wat doet Plan International?

Deze drie getuigenissen tonen aan hoe verschillend de obstakels kunnen zijn waarmee meisjes worden geconfronteerd: gebrek aan onderwijs, financiële problemen, honger, seksisme, kindhuwelijken, tienerzwangerschappen, … de lijst is helaas lang.

Samen met meisjes en hun gemeenschappen doet Plan International er, samen met lokale partners, alles aan om deze ongelijkheden weg te werken.

Ons doel? Meisjes en jonge vrouwen overal ter wereld de kans geven om te leren, zich te vormen, hun talenten te ontdekken en open te bloeien. Tot elk meisje vrij is.

Hoe pakken we dat aan?

• We organiseren vormingen en workshops voor meisjes om hun leiderschapsvaardigheden aan te scherpen, hun financiën zelf te beheren én te ondernemen (vb. ons project in Bolivië).
• Ze leren hun competenties in de praktijk te gebruiken en na te denken over hun dromen. Kijk maar naar de winkel van Ranju, de zaak van Yorlenny of de boerderij van Christine.
• Ze leren ook om hun businessidee te pitchen en er financiële steun voor te vragen om hun zaak te kunnen opstarten.

Talent en ideeën, dat hebben deze meisjes genoeg. Wat ze nodig hebben, zijn kansen.