“Als wij, vrouwen, over straat lopen, moeten we nadenken."
Dat is een uitspraak van de Nederlandse comédienne Soundos El Ahmadi in het tv-programma De Afspraak (VRT). Ze lokte daarmee ontzettend veel reacties uit. Ze zei het tegen presentator Bart Schols toen die het onveiligheidsgevoel van meisjes en vrouwen in twijfel trok.
Heb jij je al op je ongemak gevoeld wanneer je alleen over straat liep? Ben jij al eens uitgeweken naar de stoep aan de overkant? Heb jij weleens voortdurend over je schouder gekeken omdat je je onveilig voelde? Zijn er plekken die je sowieso mijdt of waar je enkel komt op bepaalde tijdstippen?
Het antwoord is wellicht ja. En vooral herkenbaar voor meisjes, omdat ze zich niet veilig voelen op straat, op bepaalde momenten of in bepaalde buurten.
Hoe komt het dat dat onveiligheidsgevoel vooral meisjes treft? En wat zijn de gevolgen ervan? Lees hier meer over hun ervaringen en onze oplossingen die bijdragen aan een veilige openbare ruimte voor iedereen.
Niet serieus genomen
“Ik was op weg naar huis met de fiets, toen een fietser me begon te volgen. Hij stak me voorbij en raakte mijn billen aan.” - Anoniem, België
Nafluiten, aanrakingen, indringende blikken, ongepaste opmerkingen, nalopen... Het zijn allemaal vormen van intimidatie die vandaag nog te veel onder de mat worden geschoven , ook al is het voor heel wat meisjes dagelijkse kost. Deze vorm van misdaad wordt te vaak gebanaliseerd, niet serieus genomen, goedgepraat zelfs: “Och, het stelt toch niet veel voor. Het had veel erger kunnen zijn. Zie het als een compliment!”
De cijfers spreken echter voor zich:
In België:
- was 91% van alle meisjes tussen 15 en 24 jaar al eens het slachtoffer van seksuele intimidatie op straat.
- voelde 1 op de 2 meisjes zich al beperkt in haar bewegingsvrijheid.
- had 1 op de 3 meisjes al te maken met ongewenste aanrakingen.
- worden 4 op de 5 meisjes geregeld aangestaard en nagefloten.
En wereldwijd kregen 8 op de 10 meisjes of vrouwen al te maken met intimidatie op straat.
Het zijn dingen die zo vaak gebeuren dat ze bepalen hoe meisjes en vrouwen zich gedragen op straat. En nog erger: ze hebben een impact op hun vrijheid en dagelijks leven.
Ongelijkheid op straat
Het onveilige gevoel dat meisjes ervaren, komt niet uit de lucht vallen. In heel wat culturen is het niet ‘normaal’ dat je als meisje alleen op straat loopt, zeker niet ’s avonds. Dit vanuit het idee dat het jongens zijn die ’s avonds uitgaan en zich in de openbare ruimte begeven, terwijl meisjes veilig thuisblijven. In heel wat culturen laten dergelijke traditionele rollen sporen na.
Als je als meisje toch durft buiten te komen ’s avonds, alleen, dan riskeer je beoordeeld en nagekeken te worden. Je wordt gezien als iemand die er niet thuishoort. Sommige families verbieden hun dochters, zussen... daarom zelfs om het huis te verlaten, uit schrik voor de blik van anderen en eventuele gevaarlijke situaties. Ze denken hen zo te beschermen, maar beperken eigenlijk hun vrijheid.
Deze logica verlegt bovendien de verantwoordelijkheid: in plaats van het ongepaste gedrag van de daders in vraag te stellen, verwachten we dat meisjes zich aanpassen: “Niet te laat over straat lopen!”, “Niet alleen buitenkomen!”, “Trek wat bedekkende kledij aan.”, “Vermijd die buurt maar.” Meisjes krijgen het voortdurend te horen. Maar zulk ‘advies’ beschermt meisjes niet; het legt de schuld bij hen.
De wet van de stilte
Wanneer een meisje lastiggevallen wordt, wordt haar verhaal vaak geminimaliseerd of in twijfel getrokken. Een klacht indienen is lastig. Hoe bewijs je dat een persoon je heeft beledigd of je billen heeft betast? Al snel mondt het uit in woord tegen woord. Dus besluiten velen er maar over te zwijgen, uit schrik om niet geloofd te worden, uit vrees voor een oordeel.
