Heel wat mensen hebben in het verleden een testament opgesteld met een duolegaat om zowel een goed doel te steunen als hun erfgenamen fiscaal te bevoordelen. Sinds 1 juli 2021 werd het fiscale gunstregime voor het duolegaat in Vlaanderen afgeschaft. Om die reden is het belangrijk om bestaande testamenten met duolegaat opnieuw te bekijken.
Het duolegaat, en daarmee ook het fiscale voordeel, is in Vlaanderen dus sinds 5 jaar verdwenen. In Brussel en Wallonië blijft het duolegaat voorlopig wel bestaan, maar ook daar evolueert de context. Onze Relationship Manager, Kim Sellekaerts, kreeg de voorbije maanden geregeld vragen over dit onderwerp. Ze zet alles in dit artikel graag nog even op een rij.
Wat is een duolegaat?
Een duolegaat is een testamentaire techniek waarbij een deel van de nalatenschap wordt toegekend aan een goed doel, op voorwaarde dat het goede doel ook de erfbelasting betaalt op zowel zijn eigen erfdeel als op dat van de andere erfgena(a)m(en).
Ik geef een concreet voorbeeld:
-
U laat € 100.000 na
-
€ 50.000 gaat naar een vriend
-
€ 50.000 gaat naar een goed doel
-
Het goede doel betaalt de erfbelasting van beide delen
Erkende goede doelen betaalden in Vlaanderen vóór 1 juli 2021 een verlaagd tarief van 8,5% erfbelasting. Zonder goede doel was dit voor de vriend 25% geweest. Doordat het goede doel het erfrecht voor de vriend betaalt, is het resultaat dus dat de vriend netto meer over houdt, het goede doel ook een bedrag ontvangt en de erfrechten lager liggen vanuit een fiscaal standpunt. Een duolegaat was dus lange tijd een veel voordeligere manier om een nalatenschap te verdelen in België.
Wat is er veranderd in Vlaanderen?
In Vlaanderen is het duolegaat sinds 1 juli 2021 afgeschaft, omdat de fiscale optimalisatie in de praktijk vaak leidde tot minder fiscale inkomsten voor de overheid. Vanaf 1 juli 2021 betalen goede doelen 0% erfbelasting, maar de afschaffing van het duolegaat betekent dus wel dat de goede doelen niet langer de erfbelasting van andere erfgenamen kunnen optimaliseren.
Het gevolg hiervan is dat oude en dus onaangepaste duolegaten binnen testamenten vaak niet meer werken zoals bedoeld. Soms moet het goede doel de erfbelasting van de andere erfgenaam of erfgenamen dragen zonder fiscaal voordeel, waardoor het legaat voor hun financieel nadelig wordt. Hierdoor moeten goede doelen soms zelfs legaten weigeren, omdat ze verlieslatend zijn.
Het is dus belangrijk dat wanneer u een bestaand duolegaat heeft in Vlaanderen, u dit herbekijkt en aanpast naar uw wensen, volgens de huidige wetgeving.
Er bestaan ook enkele alternatieven. Bijvoorbeeld een rechtstreeks legaat aan een goed doel met een erfbelastingstarief van 0%, al dan niet gecombineerd met een afzonderlijk legaat aan uw erfgenamen. Een ander voorbeeld is de vriendenerfenis. Bij een vriendenerfenis kan een beperkt bedrag aan een gunstiger tarief worden vererfd aan een vriend of verre verwant.
Voor onafhankelijk advies omtrent de beste keuze voor u, kan u steeds bij uw notaris terecht of gratis bij de onafhankelijke juridische expert van Plan International België.
Maar hoe zit het dan in Brussel en Wallonië?
Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat de fiscale voordelen met een duolegaat minder groot zijn dan vroeger, vanwege aanpassingen aan de erfbelastingstarieven. De wetgeving is in evolutie en het risico op een financieel nadelig resultaat neemt toe, zoals in 2021 in Vlaanderen het geval was. In Brussel en Wallonië evolueert de regelgeving eveneens en worden hervormingen van de erfbelasting besproken.
In Brussel en Wallonië is daarom aangeraden een opvangclausule in een testament met duolegaat te plaatsen.
Wat is een opvangclausule precies?
Een zogenaamde opvangclausule bepaalt wat er gebeurt als het duolegaat door wetswijzigingen niet langer werkt zoals gepland. Via deze clausule kan je vooraf bepalen wat er moet gebeuren als het duolegaat fiscaal niet meer optimaal is, of zelfs nadelig wordt. Met een opvangclausule kan u ervoor zorgen dat het goede doel niet met een verlies blijft zitten, de erfbelasting niet volledig of onverwacht bij het goede doel terechtkomt en dat de verdeling van de erfenis wordt aangepast aan de fiscale realiteit op het moment van overlijden. Kortom, met een opvangclausule bent u er zeker van dat uw wensen gerespecteerd blijven, ook als de wetgeving verandert. Tegelijk voorkomt u dat u uw testament bij toekomstige hervormingen opnieuw moet laten aanpassen, wat u bijkomende kosten bespaart.
Heeft u nog vragen?
Heeft u vragen over uw persoonlijke situatie of over uw testament, dan kan u steeds bij ons terecht voor advies. Indien gewenst brengen we u graag in contact met onze onafhankelijke juridische expert. Deze begeleiding bieden wij u kosteloos aan.
U kan contact opnemen met onze Relationship Manager Kim via 0472 12 07 56 of via kim.sellekaerts@planinternational.be.
